« پیروزی پارسیان در ترموپیل »

 

     یونانیانبا رها کردن یونان شمالی،بار دیگر در برزخ کورینت گرد هم آمده،این بار مصمم شدندراه سپاه پارس را در تنگه‌ی ترموپیل سد کنند.این تنگه که از شرق به دریا ختممی‌شد،راه یونان شمالی را به بِ‌اوثی و آتیک می‌گشود.این مناسب ترین نقطه برای دفاعبود،زیرا پارسیان به دلیل تنگی بیش از اندازه‌ی گذرگاه،امکان استفاده گسترده ازنیروی زمینی و به خصوص سواره نظام را پیدا نمی‌کردند.

     اما سردمداران اسپارتچندان با دفاع از یونان مرکزی و اعزام نیروهای خود به فاصله‌ای دور از دولت-شهر خودموافق نبودند. آنان تخلیه‌ی یونان مرکزی و تجمع در باریکه‌ی کورینت را به مراتبمناسب‌تر می‌دانستند.اسپارت پس از رد این نظر توسط اکثریت یونانیان،تنها یک نیرویکوچک سیصد نفره به فرماندهی شاه لئونیداس به ترموپیل اعزام کرد. اسپارتی ‌ها عملادر پی حفظ نیروی اصلی خود برای نبرد در برزخ کورینت بوده،اعزام نیروی کوچک لئونیداسنیز بیشتر برای جلب نظر آتن انجام شد که استخوان بندی ناوگان را تشکیلمی‌داد.

     شمار کل نیروی یونانی حاضر در ترموپیل،شش هزار و پانصد نفر،از جملهچهار هزار پلوپونزی بود. یونانیان با رسیدن به ترموپیل،به بازسازی دیواری پرداختندکه سال‌ها پیش در عرض تنگه احداث شده بود.همزمان ناوگان یونانیان نیز در آب‌هایباریکه‌ی "آرتمیزیوم" موضع گرفت که جزیره‌ی ائوبی را از تسالی جدا می‌کرد.هدفناوگان یونان، ممانعت از حمله ناوگان پارس به پشت مواضع سپاه یونان در ترموپیلبود.از این رو، ارتباطی نزدیک میان نیروی زمینی و ناوگان یونان برقرار شد؛ هر چندبا آغاز جنگ و بروز سستی در صفوف فرماندهان ناوگان یونان،دفاع نیروی زمینی ازترموپیل نیز بی ثمرماند.

     سپاه پارس در این فاصله به تسالی رسید. هرودوتمی‌گویدخشایارشاحرمتمعبدهای منطقه را به به‌ترین وجه به جا آورده، مانع تعدی سپاهیان خود به خزاینآن‌ها شده است (کتاب هفتم،بند 197)ناوگان پارس چند روز پس از حرکت سپاهیان، "ترم" را به طرف کرانه‌های ترومپیل ترک کرده،در مسیر،دو ناو شناسایی یونانی راتوقیف کرد.ناوگان یونان با دیدن طلیعه‌ی ناوگان پارس،موضع خود در آرتمیزیوم را ترککرد. اکنون ناوگان پارس می‌توانست بدون مواجهه با مشکلی،خود را به ترومپیل برساند. ناوگان یونان تا باریکه‌ی "کال‌ خیس" واقع در جنوب شرقی ترموپیل،عقب نشست. اما کمیبعد،توفانی سهمگین در گرفت که سه روز ادامه داشت، به خسارت دیدن صدها فروند کشتیپارسی و کشته شدن بسیاری از خدمه‌ی آن‌ها انجامید. یونانیان با شنیدن این خبر،به "آرتمیزیوم" بازگشته،پانزده کشتی پارسی که از ناوگان اصلی جدا مانده بود،متصرفشدند. ناوگان پارس نیز به تدریج در دماغه‌ی "آفِت" در ساحل "ماگنزی" پهلوگرفت.

همزمان با رسیدن سپاه پارس به ترموپیل،اکثر یونانیان بر آن شدند به برزخکورینت عقب نشینی کنند؛اما سربازان "فوکیس" و "لوکریس"،که کشور خود را نخستینقربانیِ عقب نشینی می‌دیدند،مانع اجرای این تصمیم شدند.لئونیداس نیز که خود راناگزیر از حفظ تنگه می‌دید،سفیرانی را با درخواست اعزام کمک فوری،راهی دیگردولت-شهر‌های یونان کرد.
هرودوت می‌گوید خشایارشا پس از چهار روز انتظار برایعقب نشینی یونانیان،در روز پنجم با فرستادن سربازان مادی و عیلامی به خط مقدم،جنگرا آغاز کرد.با بی نتیجه ماندن حمله‌ی آنان،لشکر گارد جاویدان به فرماندهی‌ "هیدارنس" را فرستادند که یگان مزبور نیز به دلیل فضای محدود،قادر به مانور نبود ودر نتیجه نبرد روز اول حاصلی جز تلفات ماد‌ها و عیلامی‌ها در بر نداشت.افزون براین،نیزه‌های پارسیان کوتاه‌تر از نیزه‌های یونانی بود.سرانجام پس از سه روز حمله‌یرو در رو،یکی از بومیان منطقه به نام "افیالت" ، احتمالا به طمع دریافت جایزه‌ایکلان ،فرماندهان پارسی را به مسیری که ازفراز کوه،تنگه را دور زده،به پشت محلاستقرار یونانیان ختم می‌شد،هدایت کرد.لشکر گارد جاویدان در ابتدای شب حرکت خود راآغاز کرده،نیمه شب به مرتفع ترین بخش گذرگاه رسید. بعد‌ها مورخین بسیاری مدعی شدنداگر "افیالت" محل گذرگاه را افشا نمی‌کرد،پارسیان هرگز موفق به عبور از ترومپیل وتصرف آتن نمی‌شدند.اما کل روایت هرودوت از نبرد ترموپیل که خشایارشا را خودکامه‌ایفاقد ابتکار و تنها متکی به موج نیروی انسانی، و نه سرباز رزم دیدهمی‌نمایاند،آشکارا خلاف واقع است. افسانه‌ی دستگیری "افیالت" پس از پایان جنگ رانیز که به خورد هر شاگرد مدرسه‌ی اروپایی می‌دهند،تنها پرداه‌ای دیگر از سناریویهرودوت است. انتظار چهار روزه‌ی خشایارشا پیش از آغاز جنگ،نه به امید عقب نشینییونانی‌ها،که برای رسیدن نیروهای اصلی خود بوده است.همچنین قطعا سواره نظام پارسیاز همان روز اول،به شناسایی منطقه پرداخته،با توجه به شباهت کوه‌های ترموپیل باکوهستان ‌های پارس،کار دشواری در کشف گذرگاه کوره راهی نداشته است. آ. ر. برن که بهشناسایی منطقه ترموپیل پرداخته، می‌نویسد دو مسیر انحرافی در محل وجود دارد کهپارسیان دست کم یکی از آن‌ها را،حتی پیش از رسیدن به منطقه،می‌دیده،نیازی به یک "خائن" برای افشای آن نداشته‌اند.برن نتیجه می‌گیرد با وجود چنین مسیرهایی،حتیاقدام خشایارشا به حمله‌ی رو در رو،آن گونه که هرودوت گزارشکرده نیز،منتفی است(برن 1970، 13-407). توجه به این نکته نیز ضروری است که برخی از دولت-شهر‌هاییونان،متحد پارسیان بوده،توصیه‌های یک راهنمای محلی را الزاما خیانت تلقینمی‌کردند.حتی بسیاری از یونانیان بر‌ آن بودند که پای زئوس به سرزمینشان بازشده،او را در شخصیت خشایار‌شا متجلی می‌دیدند‌ (دو - واتور 1957 ، 180). هرودوت نیزمی‌گوید (کتاب هفتم،بند 115) مردم تراکیه ده‌ها سال پس از لشکر کشی،هنوز جاده‌یمورد استفاده خشایارشا را مقدس می‌پنداشتند.

   وضعیت نیروهای یونانی پس از تکمیلعملیات محاصره از مسیر کوره راهی،بسیار دشوار شد.در نتیجه بسیاری از مدافعین،بادیدن طلیعه‌ی نیروهای پارسی در مسیر کوره‌ راهی ،به سرزمین خود گریختند؛زیرا دیگرمانعی بر سر تصرف یونان مرکزی توسط پارسیان نمی‌دیدند.هرودوت می‌گوید لئونیداسمتحدین‌اش را مرخص کرد،اما بنابر سنتی اسپارتی که عقب نشینی را برای شاه جایزنمی‌دانست،سربازان هموطن‌اش را در منطقه نگاه داست.تنها یگان ایالت "تس پس"

/ 2 نظر / 7 بازدید
فرشادمهر

آن باش که هستی و آن شو که توان بودنت هست

سحر

هر ثانیه که میگذرد چیزی از تورا با خود میبرد زمان غارتگر غریبی است.... همه چیز را بدون اجازه ام میبرد وتنها یک چیز را همیشه فراموش میکند احساس دوست داشتن تورا....؟؟؟ سلام روز بخیر..ولادت جضرت معصومه (س) را به شما و خانواده محترمتون تبریک میگم مهربون...من بلد نیستم تعارف علی آبادی کنم ولی خوشحال میشم سمت وبلاگ منم یه سربیا..به قول شاعر در کلبه ما رونق اگر نیست صفا هست ..درست تازه کارم و تازه تاسیس ولی بیا دست خالی بیرون نمیری[چشمک][گل]